Liturgia Hispano-Mozárabe - Breviarium Gothicum
Ordo dominical
Ad Vesperos.
El que preside comienza diciendo:
In nomine Domini nostri Jesu Christi lumen cum pace. R\. Deo gratias.
Si el que preside es un ministro ordenado, saluda al pueblo diciendo:
Dominus sit semper vobiscum.
R\. Et cum spiritu tuo.
En la celebración comunitaria solemne, los ministros entran en silencio y se inclinan ante el altar. El diácono o, en su defecto, el sacerdote, alza una lámpara o vela encendida con gesto oferente y la coloca sobre el altar.
LAUDA
A continuación se recita el canto aleluyático de Laudes o Lauda. En la celebración comunitaria solemne, en este momento se encienden las demás luces del altar y de la iglesia.
ORATIO - ANTIPHONA
Al canto de Lauda le sigue una oración, que termina con el embolismo:
Per misericordiam tuam, Deus noster, qui es benedictus, et vivis, et omnia regis in saecula saeculorum.
R\. Amen.
En Cuaresma, al canto de Lauda le sigue normalmente una Antiphona, precedida por el saludo del que preside, si está ordenado.
SONO - LAUDA
Después de la Oratio o de la Antiphona, el que preside saluda al pueblo. Se dice entonces el responsorio aleluyático Sono, que en Cuaresma se sustituye por otro canto de Lauda. En la celebración comunitaria solemne, se inciensa el altar, el santuario y la nave.
ANTIPHONA
Exceptuando el tiempo cuaresmal, después del Sono se recita una o más Antiphona, previo saludo de que preside.
LAUDA
Al Sono le sigue otro canto de Lauda.
HIMNO
Después del Lauda viene el himno. Para el tiempo de Adviento, el himno es el siguiente:
Christi caterva clamitet
Rerum parenti proximas,
Quas esse sentit, gratias,
Laudesque promat maximas.
Vatum poli oracula
Perfecit olim tradita,
Cum nos redemit unicus
Factoris orbis Filius.
Verbum profectum, proditum
Tulit reatum criminum;
Sumensque nostrum pulverem,
Mortis peremit principem.
A matre natus tempore;
Sed sempiternus a Patre.
Duabus in substantiis
Persona sola est numinis.
Venit Deus factus homo,
Renatus in nato Deo,
Factus novus verus homo.
Natalis hinc ob gaudium
Ovans trophoeo, gentium
Renata plebs per gratiam,
Haec festa praebet annua.
Adventus hic solemnibus
Votis feratur omnibus,
Quos sustinere convenit,
Tanti Dei gloriam.
Secundus ut cum coeperit,
Orbemque terror presserit;
Succurrat haec humillima
Susceptoris dignitas.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Cum Spiritu Paraclito,
In sempiterna saecula.
Amen.
El himno para los domingos III-VI de Pascua es el siguiente:
Te centies mille legionum Angeli
Concentu plaudunt, et canora jubilant,
Christe Jesu Alpha et Omega omnipotens,
Sepultus olim, et vivens in saecula,
Testis fidelis, et verum principium.
Qui mundi hujus dejecisti principem,
Redimens Orbem tuo almo Sanguine;
Sanctus et verus Genitus Ingeniti,
Reserans clausum, et apertum obstruens,
Faciens nos Deo Regni Sacerdotium.
Tu verus Agnus solus sine macula,
Qui dextram Patris conlocatus solio,
Solus egressus ab arce Dominica,
Similis Jaspidi, et Sardino lapidi,
Iris per gyrum, smaragdus circuis.
Tu Dei pignus, hominisque Filius,
Septies librum signatum signaculis
Solvere signa dignus repertus es:
Agnus occisus septem pollens cornibus,
Septeno fulgens et lumine flammeo.
E throno prodeunt fulgura, et tonitrua,
Septem ardentes ante thronum lampades,
Septem ubique missi Dei Spiritus,
Septem stellae micant Agni dextera,
Septem cui adstant candelabra aurea.
Sedentes circum quater seni Primates,
Amicti cuncti niveis cycladibus,
Et laureati diademis aureis,
Aureas vehunt phialas aromatum,
Aureis psallunt modulis, et citharis.
Stant ante Thronum nitet mare vitreum,
Bis bini fortes, idem animalia:
Homo per genus, leo voce perstrepit
Juvencus ore promit Sacerdotium,
Petens ad astra more volans aquilae.
Quatuor formis senis alis singulis,
Ante et retro cuncta plena oculis,
Vigiles semper dormiendi nescii,
Vicissim Sanctus ter clamantes jugiter,
Illi, qui erat, est, et qui venturus est.
Gloria Patri, laus, sapientia
Agno sedenti supra Thronum in coelis;
Cum Patre regnat, et cum Sancto Spiritu,
Connexa simul tribus una Deitas,
Per infinita saeculorum saecula.
Amen.Al himno le sigue la Supplicatio, realizada por el diácono.
Adviento
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum, cum omni supplicatione rogemus; ut nos gratia adventus sui propitius justificare dignetur.
Cuaresma
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum cum omni supplicatione rogemus; ut nos gratia ipsius, et per intercessionem Sanctae Mariae Virginis, et genitricis suae ut sancto tempore Quadragesimae nobis remissionem peccatorum, et pacem nobis donare dignetur.
Pascua
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum: cum omni supplicatione rogemus; ut nos gloria resurrectionis suae propitius justificare dignetur.
Cotidiano (Post-Epifanía/Pentecostés)
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum, cum omni supplicatione rogemus; ut Ecclesiae suae sanctae catholicae fidem augeat, et pacem tribuat, defensionemque concedat.
A la supplicatio diaconal, se responde:
Praesta aeterne omnipotens Deus.
Kyrie eleison.
R\. Christe eleison.
Kyrie eleison.
CAPITULA
Después el que preside dice la Capitula o Completuria e introduce el Padre Nuestro con su embolismo y saluda al pueblo:
Pater noster, qui es in coelis. R\. Amen.
Sanctificetur nomen tuum. R\. Amen.
Adveniat regnum tuum. R\. Amen.
Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. R\. Amen.
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. R\. Amen.
Et dimitte nobis debita nostra, sicut, et nos dimittimus debitoribus nostris. R\. Amen.
Et ne nos inducas in tentationem. R\. Amen.
Sed libera nos a malo.
Liberati a malo, confirmati semper in bono tibi servire mereamur Deo, ac Domino nostro. Pone, Domine, finem peccatis nostris: da gaudium tribulatis: praebe redemptionem captivis: sanitatem infirmis: requiemque defunctis. Concede pacem et securitatem in omnibus diebus nostris: frange audaciam inimicorum nostrorum: exaudi, Deus, orationem servorum tuorum omnium fidelium christianorum in hoc die, et in omni tempore. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus per omnia semper saecula saeculorum.
R\. Amen.
El diácono, o en su defecto el que preside, dice:
Humiliate vos ad benedictionem.
BENEDICTIO
El que preside saluda al pueblo y da la bendición.
Dominus sit semper vobiscum. R\. Et cum spiritu tuo.)
LAUDA, ORATIO, SALMO 50 y PRECES
Depués de la bendición se canta una nueva Lauda y se recita una oración. En Cuaresma pueden ser varias y son acompañadas con la recitación del salmo 50 y unos responsorios llamados Preces y una oración:
SALMO 50
In finem Psalmus David cum veniret ad eum Natan propheta, quando intravit Bersabe, et dixit
Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam * et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitates meas.
Usquequaque laba me ab iniustitia mea * et a peccato meo munda me.
Quoniam iniquitatem meam ego agnosco * et peccatum meum contra me est semper.
Tibi soli peccabi, et malum coram te feci * ut iustificeris in sermonibus tuis, et vincas dum iudicaris.
Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum * et in peccatis peperit me mater mea.
Ecce enim veritatem dilexsisti * incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi.
Adsparges me ysopo, et mundabor * lababis me, et supra nibem dealbabor.
Auditui meo dabis gaudium, et laetitiam * et exultabunt ossa humiliata.
A verte faciem tuam a peccatis meis * et omnes iniquitates meas dele.
Cor mundum crea in me, Deus, * spiritum rectum innoba in visceribus meis.
Ne proicias me a facie tua * spiritum sanctum tuum ne auferas a me.
Redde mihi laetitiam salutaris tui * spiritu principali confirma me.
Doceam inicos vias tuas * et impii ad te convertentur.
Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae * laudabit lingua mea iustitias tuas.
Domine, labia mea aperies * et os meum adnuntiabit laudem tuam.
Quoniam, si voluisses sacrificium dedissem utique * holocaustis vero non delectaberis.
Sacrificium Deo spiritus contribulatus * cor contritum et humiliatum Deus non spernet.
Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion * ut aedificentur muri Jerusalem.
Tunc acceptabis sacrificium iustitiae, oblationes, et holocausta * tunc inpones super altare tuum vitulos.
La celebración concluye con la monición, realizada por el diácono:
In nomine Domini nostri Jesu Christi perficiamus cum pace:
R\. Deo gratias
Ad Matutinum
HIMNO
Este oficio comienza con el himno Aeterne rerum Conditor, excepto en Pascua que comienza con el salmo 3 y su antífona.
Aeterne rerum Conditor, Noctem diemque qui regis, Et temporum das tempora, Ut alleves fastidium. Praeco diei jam sonat Noctis profundae pervigil: Nocturna lux viantibus, Hoc excitatus lucifer Solvit polum caligine; Hoc omnis errorum chorus Viam nocendi deserit. Hoc nauta vires colligit Pontique mitescunt freta: Hoc ipsa petra Ecclesiae Canente, culpam diluit. Surgamus, ergo strenue, Gallus jacentes excitat, Et somnolentos increpat, Gallus negantes arguit. Gallo canente spes redit, Aegris salus refunditur. Lapsis fides revertitur. Jesu labentes respice, Et nos videndo corrige: Si respicis, lapsi stabunt, Fletuque culpa solvitur. Tu lux, refulge sensibus, Mentisque somnum discute: Te nostra vox primum sonet, Et ore psallamus tibi. Gloria Patri ingenito, Gloria Unigenito, Una cum Sancto Spiritu, In sempiterna saecula. |
Creador sempiterno de las cosas, Que gobiernas las noches y los días, Y alternando la luz y las tinieblas Alivias el cansancio de la vida. Invocando a la luz desde las sombras El heraldo del sol alza sus voces: Nocturna claridad de los viajeros, Que separa la noche de la noche. Al oírlo el lucero se levanta Y borra al fin la obscuridad del aire, Con lo cual el tropel de los espíritus Malignos pone fin a sus maldades. Con esta voz que al nauta reanima Las olas del océano se calman, Con esta voz hasta la misma piedra De la Iglesia se acuerda de su falta. El gallo canta y llama a los dormidos Increpa a los poltrones y reprende A los que se resisten a su canto. Levantémonos, pues, resueltamente. Canta el gallo y renace la esperanza, Retorna la salud a los heridos, El puñal del ladrón vuelve a la vaina Y la fe se despierta en los caídos, Pon tus ojos, Señor, en quien vacila, Y que a todos corrija tu mirada: Con ella sostendrás a quien tropieza. Y harás que pague su delito en lágrimas, Alumbra con tu luz nuestros sentidos, Desvanece el sopor de nuestras mentes, Y sé el primero a quien, agradecidas, Se eleven nuestras voces cuando suenen. Gloria al Padre ingénito, Gloria al Hijo unigénito, Junto con el Espíritu Paráclito, Por los siglos de los siglos. |
Amen.
ORATIO
Al himno acompaña una oración variable, que termina con el embolismo acostumbrado:
Per misericordiam tuam, Deus noster, qui es benedictus, et vivis, et omnia regis in saecula saeculorum.
SALMODIA
A continuación se recitan los salmos 3, 50 y 56, acompañados con antífonas. Durante la Pascua se recita sólo el salmo 3.
SALMO 3
Psalmus David, cum fugerit a facie Absalonis filii sui
Domine quid multiplicati sunt qui tribulant me? * multi insurgunt adversum me.
Multi dicunt animae meae * non est salus illi in Deo eius.
Diapsalma .Tu autem, Domine, susceptor meus es * gloria mea, et exaltans caput meum.
Voce mea ad Dominum clamabi * et exaudibit me de monte sancto suo.
Diapsalma .
Ego dormibi, et quiebi, et resurrexi * quoniam Dominus suscitabit me.
Non timebo millia populi * circumdantis me:
Exurge Domine * salbum me fac Deus meus.
Quoniam tu percusisti omnes adversantes mihi sine causa * dentes peccatorum conteruisti.
Domini est salus * et super populum tuum benedictio tua.
SALMO 50
In finem Psalmus David cum veniret ad eum Natan propheta, quando intravit Bersabe, et dixit
Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam * et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitates meas.
Usquequaque laba me ab iniustitia mea * et a peccato meo munda me.
Quoniam iniquitatem meam ego agnosco * et peccatum meum contra me est semper.
Tibi soli peccabi, et malum coram te feci * ut iustificeris in sermonibus tuis, et vincas dum iudicaris.
Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum * et in peccatis peperit me mater mea.
Ecce enim veritatem dilexsisti * incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi.
Adsparges me ysopo, et mundabor * lababis me, et supra nibem dealbabor.
Auditui meo dabis gaudium, et laetitiam * et exultabunt ossa humiliata.
A verte faciem tuam a peccatis meis * et omnes iniquitates meas dele.
Cor mundum crea in me, Deus, * spiritum rectum innoba in visceribus meis.
Ne proicias me a facie tua * spiritum sanctum tuum ne auferas a me.
Redde mihi laetitiam salutaris tui * spiritu principali confirma me.
Doceam inicos vias tuas * et impii ad te convertentur.
Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae * laudabit lingua mea iustitias tuas.
Domine, labia mea aperies * et os meum adnuntiabit laudem tuam.
Quoniam, si voluisses sacrificium dedissem utique * holocaustis vero non delectaberis.
Sacrificium Deo spiritus contribulatus * cor contritum et humiliatum Deus non spernet.
Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion * ut aedificentur muri Jerusalem.
Tunc acceptabis sacrificium iustitiae, oblationes, et holocausta * tunc inpones super altare tuum vitulos.
SALMO 56
In finem Psalmus David pro populo, qui se elongaverunt ipsi David in titulis inscriptione, cum tenuerunt eum Allofili in Geth.
Vox Pauli apostoli orantis
Miserere mei, Dei, miserere mei: quoniam in te confidit anima mea * et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas.
Clamabo ad Deum altissimum * ad Dominum qui benefecit mihi.
Diapsalma .
Misit de coelo, et salvavit me * dedit in obprobrium conculcantes me.
Misit Deus misericordiam suam, et veritatem suam * et animam meam eripuit de medio catulorum leonum, dormibi conturbatus.
Filii hominum dentes eorum arma et sagitta * et lingua eorum machaera acuta.
Exaltare super coelos Deus * et super omnem terram gloria tua.
Laqueos paraberunt pedibus meis * et incurbaberunt animam meam.
Foderunt ante faciem meam fobeam * et ipsi inciderunt in eam.
Paratum cor meum Deus, paratum cor meum * cantabo et psallam.
Exurge gloria mea * exurge psalterium, et cithara: exurgam diluculo.Confitebor tibi in populis Domine * psalmum dicam tibi inter gentes.
Quoniam magnificata est usque ad coelos misericordia tua * et veritas tua usque ad nubes.
Exaltare super coelos Deus * et super omnem terram gloria tua.
ORATIO
Después sigue una oración, recitada por el que preside, con el embolismo final acostumbrado.
ANTIPHONAE
Siguen unas antífonas con sus correspondientes oraciones de antífona. El oficio concluye con un responsorio, acompañado normalmente de una oración. Las rúbricas del Breviario indican que este oficio termina con la conclusión acostumbrada.
In Laudibus
Las alabanzas matutinas comienzan con un cántico del Antiguo Testamento con su antífona. En Pascua, el cántico es el siguiente:
Canticum Exodi (Cap. XV).
Cantemus Domino: gloriose enim honorificatus est, * equum et ascensorem projecit in mare.
Adjutor et protector mihi fuit Dominus * in salutem:
Hic Deus meus, et honorificabo eum: * Deus patris mei, et exaltabo eum.
Dominus conterens bella, * Dominus nomen est ei.
Currus Pharaonis et exercitum ejus * projecit in mare:
Electos ascensores sternit: * stratores dimersit in rubro mari.
Pelagusque operuit eos, * dimersi sunt in profundum tamquam lapis.
Dextera tua, Domine, glorificata est in virtute: dextera manus tuae confregit inimicos. * Et prae multitudine majestatis tuae contrivisti adversarios:
Misisti iram tuam, et comedit eos tanquam stipulam. * Et per spiritum iracundiae tuae divisa est aqua:
Gelaverunt tamquam murus aquae, * gelaverunt fluctus in medio mari.
Dixit inimicus: Persequens comprehendam, partibor spolia, replebo animam meam:
Interficiam gladio meo, * et dominabitur manus mea.
Misisti spiritum tuum, et cooperuit eos mare: * dimersi sunt in profundum tamquam plumbum in aqua validissima.
Quis similis tibi in diis Domine? quis similis tibi, honorificus in sanctis, mirabilis in majestatibus, faciens magnalia? * Extendisti dexteram tuam, et devoravit eos terra.
Gubernasti justitia tua populum tuum hunc quem liberasti: * consolatus es virtute tua, in refectione sancta tua.
Audierunt gentes, et iratae sunt: * dolores apprehenderunt inhabitantes Philisthiim.
Tunc festinaverunt duces Edom, et principes Moabitarum, * apprehendit eos timor: et fluxerunt omnes inhabitantes Chanaan.
Decidat super eos timor et tremor, * a magnitudine brachii tui.
Fiant tamquam lapis, donec transeat populus tuus, Domine, * usque dum pertranseat populus tuus iste, quem liberasti.
Induc, et planta eum in montem hereditatis tuae, * in praeparata habitatione tua, quam praeparasti tibi, Domine; sanctuarium tuum, quod praeparaverunt manus tuae.
Domine, qui regnas in aeternum, et in saeculum saeculi et adhuc. * Quia intravit equitatus Pharaonis cum quadrigis et ascensoribus in mare:
Et induxit super eos Dominus aquas maris: * filii autem Israel ambulaverunt per siccum per medium mare.
ORATIO
Sigue normalmente una oración, que concluye con el embolismo acostumbrado.
BENEDICTUS.
El Benedictus o Canticum trium Puerorum se introduce con una antífona variable.
SONO, LAUDA
Después del Benedictus sigue un breve Sono y una breve Lauda o Laudes. Después se recitan los salmos 148, 149 y 150:
SALMO 148
Hymnus cum Dei dictione
Laudate Dominum de caelis: * laudate eum in excelsis.
Laudate eum omnes Angeli ejus: * laudate eum omnes virtutes ejus.
Laudate eum Sol et Luna: * laudate eum omnes stellae, et lumen.
Quia ipse dixit, et facta sunt: * ipse mandavit, et ereata sunt.
Statuit ea in aeternum, et in saeculum saeculi: * praeceptum posuit, et non praeteribit.
Laudate Dominum de terra, * dracones, et omnes abyssi.
Ignis, grando, nix, glucies, spiritus tempestatis: * qui faciunt verbum ejus.
Montes, et omnes colles: * ligna fructifera, et omnes cedri.
Bestiae, et universa pecora: * serpentes, et volucres pennatae.
Reges terrae, et omnes populi: * principes, et omnes
Juvenes, et virgines: * seniores cum junioribus laudent nomen Domini:
Quia exaltatum est nomen ejus solius. * Confessio ejus super caelum et terram:
Et exaltabit cornu populi sui. * Hymnus omnibus sanctis ejus: filiis Israel, populo appropinquanti sibi.
SALMO 149
Cantate Domino canticum novum: * laus ejus in Ecclesia sanctorum.
Laetetur Israel in eo, qui fecit ipsum: * et filiae Sion exultent super regem suum.
Laudent nomen ejus in choro: * in tympano et psalterio psallant ei.
Quia beneplacitum est Domino in populo suo: * et exultabit mansuetos in salute.
Exultabunt sancti in gloria: * laetabuntur in cubilibus suis.
Exultationes Dei in faucibus eorum: et gladius bis acutus in manibus eorum:
Ad faciendam vindictam in nationibus, * increpationes in populis.
Ad alligandos reges eorum in compedibus: * et nobiles eorum in vinculis ferreis.
Ut facient in eis judicium conscriptum: * gloria haec est omnibus sanctis ejus.
SALMO 150.
Laudate Dominum in sanctis ejus: * laudate eum in firmamento virtutis ejus.
Laudate eum in potentatibus ejus: * laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus.
Laudate eum in sono tubae: * laudate eum in psalterio, et cithara.
Laudate eum in tympano, et choro: * laudate eum in chordis, et organo.
Laudate eum in cymbalis bene sonantibus: * laudate eum in cymbalis jubilationis: omnis spiritus laudet Dominum.
Gloria, et honor Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.
Sicut erat, etc.
LECTIO
Después de los salmos se lee uno o más capítulos de un libro del Antiguo Testamento. En Pascua se lee el Apocalipsis.
HINMO
A continuación se canta el himno, al que sigue una Supplicatio como en vísperas.
Adviento
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum, cum omni supplicatione rogemus; ut nos gratia adventus sui propitius justificare dignetur.
Cuaresma
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum cum omni supplicatione rogemus; ut nos gratia ipsius, et per intercessionem Sanctae Mariae Virginis, et genitricis suae ut sancto tempore Quadragesimae nobis remissionem peccatorum, et pacem nobis donare dignetur.
Pascua
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum: cum omni supplicatione rogemus; ut nos gloria resurrectionis suae propitius justificare dignetur.
Cotidiano (Post-Epifanía/Pentecostés)
Oremus Redemptorem mundi Dominum nostrum Jesum Christum, cum omni supplicatione rogemus; ut Ecclesiae suae sanctae catholicae fidem augeat, et pacem tribuat, defensionemque concedat.
A la supplicatio diaconal, se responde:
Praesta aeterne omnipotens Deus.
Kyrie eleison.
R\. Christe eleison.
Kyrie eleison.
CAPITULA
Después el que preside dice la Capitula o Completuria e introduce el Padre Nuestro con su embolismo y saluda al pueblo:
Pater noster, qui es in coelis. R\. Amen.
Sanctificetur nomen tuum. R\. Amen.
Adveniat regnum tuum. R\. Amen.
Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. R\. Amen.
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. R\. Amen.
Et dimitte nobis debita nostra, sicut, et nos dimittimus debitoribus nostris. R\. Amen.
Et ne nos inducas in tentationem. R\. Amen.
Sed libera nos a malo.
Liberati a malo, confirmati semper in bono tibi servire mereamur Deo, ac Domino nostro. Pone, Domine, finem peccatis nostris: da gaudium tribulatis: praebe redemptionem captivis: sanitatem infirmis: requiemque defunctis. Concede pacem et securitatem in omnibus diebus nostris: frange audaciam inimicorum nostrorum: exaudi, Deus, orationem servorum tuorum omnium fidelium christianorum in hoc die, et in omni tempore. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus per omnia semper saecula saeculorum.
R\. Amen.
Después del Padrenuestro con su embolismo sigue un canto de Lauda o Laudes, que en Cuaresma pueden ser varios y está acompaño de una oración. En los demás tiempos le sigue la bendición. Al final de la hora puede hacerse una commemoratio que incluye un canto de Lauda o Laudes y una oración final. La celebración termina con la súplica:
Et fidelium animae omnium defunctorum requiescant in pace.
R\. Amen.
Exeunte Vespera
Las segundas vísperas siguen el esquema de las primeras, aunque algunos elementos pueden ser simplificados o suprimidos.